„Agency” w społeczeństwie białoruskim

Naukowcy z Białorusi, Szwecji, Niemiec, USA i Polski spotkali się 15 września 2017 roku w NIH w Warszawie na „śniadaniu akademickim”, poświęconym nowym sposobom podejścia do badań nad historią Białorusi.

Olga Sasunkevich z Uniwersytetu Göteborskiego podzieliła się swoimi przemyśleniami na temat aktualności metody agency w odniesieniu do społeczeństwa białoruskiego. Mark Berman, doktorant na Uniwersytecie Justusa Liebiga w Gießen, zwrócił uwagę na dyskusje w historiografii na temat radzieckiej historii i kultury, dotyczące roli jednostki. Przypomniał również potencjał objaśniający pojęcia Eigensinn (autonomia jednostki), które rozpowszechniło się w niemieckiej historiografii poświęconej narodowemu socjalizmowi i NRD. Podkreślił jednak, że konsekwentne sondowanie swobody podejmowania decyzji na co dzień nie może być mylone ze stałym oporem. Svetlana Poleschuk z Europejskiego Instytutu Uniwersyteckiego we Florencji odniosła się do wyników swoich badań na temat nieformalnych praktyk edukacyjnych na Białorusi, wytwarzających w bardzo zróżnicowany sposób wiedzę poza strukturami państwowymi. Przybyła z Michigan socjolożka Elena Gapova omówiła religijny charakter publicznego przyznawania się do białoruskiej tożsamości na Białorusi na początku XXI wieku. Iryna Ramanova z Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego w Wilnie wyjaśniła, że proponowane metody dobrze nadają się również do analizy historii radzieckiej z lat 20. i 30. Według tej uczonej skupienie się na jednostce i jej umysłowości nie wiąże się automatycznie z pomijaniem państwa i władzy. Ramanova podkreśliła, że odnośne badania wykazały, jak silnie obie rzeczy są ze sobą splecione. Pomysłodawca śniadania akademickiego – Felix Ackermann z NIH w Warszawie – uwypuklił dwojaką rolę historyków w odniesieniu do Białorusi. Z jednej strony dowiadują się oni w toku badań więcej o minionych rzeczywistościach, z drugiej zaś dzięki formułowaniu określonych pytań w teraźniejszości i publicznemu komunikowaniu rezultatów badań zajmują zawsze również stanowisko polityczne wobec badanego przedmiotu. Śniadanie poprzedziło VII Międzynarodowy Kongres Badań nad Białorusią, który w tym roku odbył się po raz pierwszy w Warszawie.

25
paź
Kolokwium
Beata Halicka (Europa-Universität Viadrina, Frankfurt (Oder))
Czytaj więcej