
Badania historyczne w Polsce
Archiwum jest jednostką organizacyjną Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych odpowiedzialną za gromadzenie, ewidencjonowanie, przechowywanie, opracowanie i zabezpieczenie materiałów archiwalnych i dokumentacji niearchiwalnej powstałej i powstającej w Uczelni.
Archiwum Marynarki Wojennej powstało w maju 1947 roku. Gromadzi, zabezpiecza, opracowuje i udostępniania materiały archiwalne związane z Marynarką Wojenną. W początkowym okresie swojej działalności Archiwum gromadziło akta przedwojennej Marynarki Wojennej, dzienniki okrętowe, dokumenty personalne, relacje uczestników walk z 1939 roku, korespondencje oraz fachowe czasopisma Marynarki Wojennej.
Archiwum Sił Powietrznych obejmuje zasięgiem działania Dowództwo Sił Powietrznych oraz jednostki organizacyjne podległe Dowódcy Sił Powietrznych, jak też inne jednostki organizacyjne funkcjonujące na obszarze działania Sił Powietrznych, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych, których materiały archiwalne wchodzą do zasobu archiwalnego Centralnego Archiwum Wojskowego.
Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie powstało w 1991 roku w wyniku przekształcenia Archiwum Wojsk Ochrony Pogranicza. Dokumenty zgromadzone w archiwum dzielą się na trzy grupy: materiały formacji granicznych z lat 1918-1939, dokumentacja Wojsk Ochrony Pogranicza oraz akta jednostek Straży Granicznej począwszy od 1991 roku.
Do głównych zadań Archiwum Ministerstwa Obrony Narodowej należy: gromadzenie, ewidencjonowanie, opracowywanie, przechowywanie oraz zabezpieczanie materiałów archiwalnych; udostępnianie materiałów archiwalnych do celów służbowych i naukowo-badawczych;
prowadzenie działalności informacyjnej i popularyzacja przekazów źródłowych o wartości historycznej; wydawanie uwierzytelnionych odpisów, wyciągów i reprodukcji z materiałów archiwalnych; wykonywanie odpisów, wyciągów i reprodukcji dokumentów; opracowywanie zespołów akt; prowadzenie działalności informacyjnej o zasobie.
Na zasób Archiwum składają się następujące rodzaje dokumentacji:
normatywno-organizacyjna: rozkazy, (zarządzenia, wytyczne, instrukcje, regulaminy); operacyjna (plany rozwoju rodzajów wojsk i służb, analizy i oceny sytuacji wojskowo-politycznej); mobilizacyjna (rozkazy, zarządzenia, wytyczne, instrukcje dotyczące planowania i organizacji przedsięwzięć mobilizacyjnych); szkoleniowa; planistyczno-sprawozdawcza;
inspekcyjno-kontrolna; kadrowa (rozkazy, zarządzenia, wytyczne, analizy i oceny kadrowe, teczki akt personalnych żołnierzy zawodowych i pracowników cywilnych wojsk); naukowo-badawcza (programy prac naukowo-badawczych, opracowania, sprawozdania, analizy i oceny); finansowa (zasady wynagradzania i premiowania żołnierzy i pracowników cywilnych wojska, preliminarze, sprawozdania i analizy finansowe); gospodarcza; inwestycyjna i eksploatacyjna; kancelaryjna i archiwalna; historiograficzna i popularyzatorska (opracowania monograficzne jednostek; kroniki jednostek i instytucji wojskowych);
sądowa i prokuratorska; medyczna (księgi chorych, historie chorób, orzeczenia lekarskie Okręgowej Komisji Lekarskiej i Garnizonowych Wojskowych Komisji Lekarskich); cywilna (akta Wojewódzkich Komitetów Obrony i Wojewódzkich Inspektoratów Obrony Cywilnej, Urzędów i Zakładów Poczty i Telekomunikacji oraz innych instytucji związanych z obronnością)
Zadania Archiwum to kształtowanie zasobu archiwalnego Policji i nadzór nad jego właściwym zabezpieczeniem; prowadzenie centralnej ewidencji archiwalnej Policji materiałów archiwalnych przechowywanych wieczyście oraz akt osobowych zwolnionych policjantów i pracowników KGP; przyjmowanie, gromadzenie, przechowywanie i zabezpieczanie materiałów archiwalnych i dokumentacji niearchiwalnej przekazanych przez komórki organizacyjne KGP; udostępnianie zasobu archiwalnego uprawnionym instytucjom i osobom; wykonywanie dla uprawnionych osób i instytucji kwerend do celów służbowych, publicystycznych, naukowo-badawczych i poznawczych.
Do ustawowych zadań archiwum należy koordynowanie działalności archiwalnej w resorcie Obrony Narodowej; kształtowanie wojskowego zasobu archiwalnego; gromadzenie, ewidencja, przechowywanie, opracowywanie i zabezpieczanie materiałów archiwalnych oraz prowadzenie działalności informacyjnej; prowadzenie w kraju i za granicą poszukiwań polskich archiwaliów wojskowych, prowadzenie prac naukowo-badawczych w dziedzinie archiwistyki wojskowej; udostępnianie materiałów archiwalnych do celów służbowych i naukowo-badawczych.
