Badania historyczne w Polsce


Muzea historyczne


Muzeum Niepodległości w Warszawie
Muzeum Niepodległości w Warszawie

Powstałe w 1990 r. muzeum prowadzi intensywną działalność edukacyjną (lekcje muzealne, konkursy, seanse filmowe, spektakle teatralne, odczyty i sesje popularnonaukowe), artystyczno-kulturalną (koncerty, programy słowno-muzyczne), popularyzatorską (spotkania autorskie, promocje książek) i wydawniczą. Muzeum prowadzi bibliotekę naukową a od 1994 r. placówka wydaje czasopismo muzealno-historyczne „Niepodległość i Pamięć”. Jako oddziały Muzeum Niepodległości działają Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej oraz Muzeum Więzienia Pawiak i Mauzoleum Walki i Męczeństwa.

Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie

Muzeum powstało w 1945 r. z siedzibą w XIV-wiecznym zamku gotyckim, wybudowanym dla administratora dóbr kapituły warmińskiej. Muzeum gromadzi pamiątki przeszłości regionu z zakresu archeologii, historii i numizmatyki, sztuki dawnej i współczesnej, rzemiosła artystycznego, piśmiennictwa, kultury ludowej. Niepowtarzalny charakter zbiorów tworzą m.in. kolekcje: rzeźby gotyckiej, malarstwa religijnego Warmii, portretu holenderskiego, wyrobów konwisarskich i ludwisarskich, grafiki współczesnej. Jako oddziały Muzeum funkcjonują Dom „Gazety Olsztyńskiej”, Zamek Lidzbarski – Historyczna Siedziba Biskupów Warmińskich, Muzeum im. Johanna Gottfrieda Herdera w Morągu oraz Pole Bitwy Grunwaldzkiej w Stębarku.

Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku
Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku

Centrum pomieścić będzie szereg przestrzeni przystosowanych do różnorodnych funkcji. Znajdzie się w nim bowiem zarówno stała wystawa poświęcona historii ruchu „Solidarności”, sala wystaw czasowych i archiwum, jak i ośrodek badawczo-naukowy, biblioteka, czytelnia i mediateka, ośrodek edukacyjno-szkoleniowy oraz pracownie warsztatów twórczych dla młodzieży.

Galicja Muzeum Żydowskie w Krakowie
Galicja Muzeum Żydowskie w Krakowie

Żydowskie Muzeum Galicja powstało w 2004 roku, by oddać hołd ofiarom Holokaustu i ukazać żydowską kulturę i historię z nowej perspektywy. Muzeum prowadzi wszechstronną działalność badawczą i wydawniczą W Multimedialnym Centrum Edukacyjnym dostępna jest ciągle powiększana kolekcja filmów dotyczących żydowskiej cywilizacji i Zagłady. Archiwa zawierają m. in. jedyną stałą kolekcję świadectw osób ocalałych z Holokaustu, zgromadzoną przez USC Shoah Foundation for Visual History.

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa
Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Muzeum powstało w 1899r. jako oddział Archiwum Akt Dawnych miasta Krakowa i jest najstarszą tego typu placówką w Polsce. Współczesna działalność naukowo-kolekcjonerska pozwoliła na stworzenie kilku specjalistycznych oddziałów jak Muzeum Fabryka Schindlera, dawna Składnica Harcerska w Nowej Hucie z wystawą poświęconą dziejom tej dzielnicy, Stara Synagoga z wystawą poświęconą Dziejom i Kulturze Żydów, Dom Śląski, który był w latach 1939–1945 siedzibą Komendy Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa dystryktu Kraków, Oddział Teatralny i inne.

Muzeum Warszawy
Muzeum Warszawy

Powstałe w 1936 r. Muzeum prowadzi rozbudowaną działalność naukowo-wydawniczą i wystawienniczą, dysponuje własnymi pracowniami konserwatorskimi, proponuje szeroką ofertę edukacyjną oraz popularyzatorską. W muzeum działają kino i biblioteka specjalizująca się w varsavianach. Jako oddziały należą do Muzeum Muzeum-Miejsce Męczeństwa Palmiry k. Warszawy, Muzeum Woli i Muzeum Warszawskiej Pragi (w organizacji) oraz Ośrodek Dokumentacji i Badań Korczakianum gromadzący materiały związane z działalnością Janusza Korczaka - pedagog, lekarz, pisarz, publicysta żydowskiego pochodzenia, który pozostawił bogatą spuściznę literacką i teoretyczną.

Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie
Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie

Powstałe w 1978 r. Muzeum dysponuje zbiorem o objętości ponad 25.000 rysunków, a także obiekty z zakresu malarstwa i rzeźby. Zbiory te zawierają wiele cimeliów karykatury polskiej i światowej, od XVIII-wiecznych po najnowsze. Oczywiście przeważają w niej prace autorów polskich. Muzeum prowadzi szeroko zakrojoną działalność wydawniczą, głównie w formie katalogów wystaw.
Archiwalne zbiory Muzeum są udostępniane w formie kwerend wszystkim zainteresowanym sztuką karykatury i stanowią cenne źródło dla prac naukowych oraz zaplecze dokumentacyjne oficyn wydawniczych i prasowych oraz produkcji filmowych i telewizyjnych.

Muzeum Katyńskie – Filia Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
Muzeum Katyńskie – Filia Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie

Celem otworzonego w 1993 r.Muzeum jest przypomnienie społeczeństwu męczeńskiej śmierci kilkutysięcznej kadry Wojska Polskiego w Katyniu, Charkowie i Miednoje, gromadzenie obiektów i pamiątek pozyskanych z ekshumacji, od rodzin pomordowanych i innych źródeł oraz prowadzenie działalności edukacyjnej.

Muzeum Kinematografii w Łodzi
Muzeum Kinematografii w Łodzi

Celem muzeum jest gromadzenie, przechowywanie, konserwowanie, opracowywanie i udostępnianie dóbr kultury w zakresie sztuki i techniki filmu, dokumentów życia filmowego, materialnych obiektów związanych z tworzeniem i funkcjonowaniem sztuki filmu, programów filmowych, plakatów, scenografii, fotosów i pamiątek związanych z ludźmi kina. Zbiory obejmują dziedziny Historia Kina, Plakaty i Scenografia oraz Archiwum Filmowe o blisko 1.500 tytułów - obok filmów fabularnych również animowane, w przeważającej części tytuły składające się na historię filmu polskiego. Muzeum prowadzi rozległą działalność edukacyjną i wystawienniczą.

Zamek Królewski w Warszawie
Zamek Królewski w Warszawie

Zamek Królewski w Warszawie działa jako muzeum o charakterze rezydencji historycznej, prowadzi również działalność naukowo-badawczą, oświatową, wydawniczą itd. oraz prowadzi Archiwum i bibliotekę naukową.

Zamek Królewski na Wawelu, Kraków
Zamek Królewski na Wawelu, Kraków

Zamek Królewski na Wawelu jest muzeum o charakterze rezydencji historycznej, Celem Zamku jest zachowanie zabytkowej substancji Wawelu jako najwyższej rangi pomnika historii, tradycji kulturowej i religijnej narodu polskiego oraz elementu dziedzictwa światowego, ideowe odtworzenie przeszłości Wawelu w jej wielorakich aspektach, szerokie włączenie powyższych wartości w obieg kultury narodowej.

Muzeum Początków Państwa Polskiego w w Gnieźnie
Muzeum Początków Państwa Polskiego w w Gnieźnie

Powstanie muzeum związane jest z prowadzonymi od 1948 roku badaniami archeologicznymi, których celem było poznanie historii oraz uzyskanie zabytków dokumentujących początki państwa polskiego i jego pierwszej stolicy. Kadra Muzeum zajmuje się popularyzacją wiedzy o historii i kulturze średniowiecza, za szczególnym uwzględnieniem okresu od początków państwa polskiego do końca panowania dynastii Piastów.

Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy
Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy

Utworzone w 1969 r. Muzeum to wielooddziałowe muzeum prezentujące relikty kamiennej architektury pałacowej i sakralnej oraz drewnianej zabudowy wsi. Zadaniem Muzeum jest ochrona substancji zabytkowej Ostrowa Lednickiego i jego otoczenia, prowadzenie badań archeologicznych i udostępnianie zabytków Ostrowa Lednickiego. Znajdują się tam pozostałości grodu pierwszych Piastów (pałacu, kaplicy i kościoła, otoczonych wałem obronnym) z drugiej połowy X w. Obiekty te świadczą o istnieniu już w X w. dobrze ukształtowanej państwowości polskiej, której kolebką była Wielkopolska. Przy muzeum działa Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Statutowym celem Muzeum, które powstało w 2012 r. na terenie byłego getta warszawskiego, jest ukazanie dziejów Żydów na historycznych terenach Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na terenie Warszawy, wspieranie wszelkich działań zmierzających do wychowania młodego pokolenia w duchu wzajemnej tolerancji oraz szacunku dla tradycji i kultury żydowskiej. Muzeum Historii Żydów Polskich będzie pierwszym i jedynym muzeum na świecie poświęconym w całości historii Żydów polskich. Obok Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie i Yad Vashem w Jerozolimie będzie jedną z najważniejszych placówek tego typu na świecie.

Muzeum Historii Polski w Warszawie (w budowie)
Muzeum Historii Polski w Warszawie (w budowie)

Celem działalności badawczej Muzeum jest stymulowanie debaty i syntetycznych oraz interdyscyplinarnych badań nad dziejami Polski. Oznacza to organizację konferencji i seminariów naukowych, dotyczących kluczowych zagadnień historii Polski, reedycję klasycznych prac historycznych i publikacje źródłowe, publikacje nowych tekstów najznamienitszych polskich historyków, wreszcie – inicjowanie projektów badawczych, realizowanych w porozumieniu z instytutami naukowymi i uniwersytetami. Muzeum realizuje projekty edukacyjne poprzez współpracę ze szkołami i instytucjami kultury oraz bezpośrednie kontakty z młodzieżą.

Muzeum Armii Krajowej w Krakowie
Muzeum Armii Krajowej w Krakowie

Utworzone w 2000 r. Muzeum Armii Krajowej to jedyna tego rodzaju instytucja w Polsce poświęcona historii Armii Krajowej i Polskim Państwu Podziemnym. Ideą Muzeum Armii Krajowej jest przedstawienie całościowego obrazu polskiego podziemia wraz z jego duchową genezą, obejmującą Polskę międzywojenną oraz kształtem jego dziedzictwa patriotycznego we współczesnej Polsce. Część zbiorów i wystawy to prywatne zbiory dokumentów, pamiątek historycznych, broni itp. byłych Żołnierzy Armii Krajowej, materialnych dowodów wysiłku zbrojnego i cywilnego polskiego ruchu oporu, przede wszystkim podczas II wojny światowej.

Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni
Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni

Muzeum powstało w 1953 r. Dział Dokumentacji i Opracowań zajmuje się gromadzeniem i naukowym opracowywaniem publikacji, relacji, wspomnień, zdjęć historycznych i innych materiałów związanych z historią Marynarki Wojennej RP. Prowadzi on również działalność naukowo-badawczą
i publicystyczną. Dział Wystawienniczy i Inwentaryzacji z Ekspozycją Plenerową Broni i Uzbrojenia Morskiego zajmuje się gromadzeniem, opracowywaniem i udostępnianiem pamiątek rzeczowych związanych z historią Marynarki
Wojennej RP.

Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu

Misją Muzeum jest ochrona materialnego i duchowego dziedzictwa kulturowego związanego z historią i tradycją Wojska Polskiego, ziemi kołobrzeskiej oraz województwa zachodniopomorskiego.
Muzeum wypełnia ją poprzez gromadzenie, przechowywanie, konserwację i udostępnianie do celów badawczych i wystawienniczych dóbr kultury związanych z historią, etnografią, archeologią i sztuką regionu, tradycją wojskowości, organizując wystawy, popularyzując wiedzę, prowadząc badania naukowe i działania edukacyjne.

Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie

Zbiory główne Muzeum Wojska Polskiego to zespół ok. 89 tys. obiektów szeroko rozumianej działalności wojennej, przede wszystkim broń zaczepna i ochronna, sprzęt wojskowy, umundurowanie i oporządzenie, weksylia (znaki bojowe - sztandary), falerystyka (ordery, odznaczenia, odznaki, oznaki). Zabytki służą także jako cenny materiał źródłowy dla badań nad historią wojskową, historią uzbrojenia i przemysłu zbrojeniowego. Zbiory specjalne Muzeum Wojska Polskiego obejmują: grafika polska, grafika obca, rysunki i akwarele, dokumenty i rękopisy, fotografie, negatywy, pocztówki, plakaty, mapy i archiwalia dotyczące historii Wojska Polskiego, w mniejszym zaś zakresie historii wojsk obcych. Zbiory specjalne powstały głównie po I wojnie światowej.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego
Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

Utworzone w 1984 r. muzeum to placówka naukowo-badawcza, której przedmiotem działania jest gromadzenie, zabezpieczanie i udostępnianie materiałów oraz dokumentów obrazujących rozwój i dokonania szeroko pojmowanego ruchu ludowego. Obejmuje to wię działalność partii i stronnictw politycznych, wszelkich organizacji społeczno-zawodowych, młodzieżowych, spółdzielczych i innych tworzonych w środowisku wiejskim, rozwijających różnorodne formy pracy społeczno-wychowawczej, kulturalno-oświatowej i gospodarczej. Muzeum zajmuje się kolekcjonowaniem eksponatów i ich dokumentacją, prowadzi działalność kolekcjonerską, dokumentacyjną, wystawienniczą i popularyzatorsko-oświatową oraz wydawniczą.

Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu
Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

Tradycje kolekcjonersko-muzealne w brzeskim zamku sięgają II połowy XIV w. Gromadzono drogocennych dzieł sztuki jeden z największych na terenie ziem polskich świecki księgozbiór okresu średniowiecza. Muzeum jako jedyna instytucja w Polsce zajmuje się statutowo całością problematyki Piastów Śląskich oraz tradycjami piastowskimi na historycznym obszarze Ziemi Śląskiej. Problematyka piastowska oraz przeszłość historyczno-artystyczna Ziemi Brzeskiej są więc wyznacznikami merytorycznej działalności brzeskiego muzeum, które w ciągu ostatnich 60 lat zgromadziło 16 000 zabytkowych obiektów muzealnych.

Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi
Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi

Muzeum gromadzi, opracowuje, udostępnia i popularyzuje pamiątki historyczne, związane z walką Polaków o wolną, niepodległą i sprawiedliwa Polskę – od Powstania Kościuszkowskiego po narodziny III Rzeczypospolitej. Wiele uwagi poświęca gromadzeniu obiektów dokumentujących powstanie i rozwój Łodzi oraz regionu łódzkiego, ze szczególnym uwzględnieniem wielonarodowego charakteru i tradycji niepodległościowych jego mieszkańców. Jako oddziały Muzeum funkcjonują w byłym więżeniu politycznym Oddział Martyrologii Radogoszcz oraz Stacja Radegast.

Muzeum PRL-u w Nowej Hucie
Muzeum PRL-u w Nowej Hucie

Muzeum PRL-u to krakowski oddział Muzeum Historii Polski w Warszawie. Placówka powołana została do życia w kwietniu 2008 roku. W najbliższej przyszłości powstanie nowoczesne, multimedialne muzeum poświęconą dziejom Polski w latach 1944-1989. Opowieść o PRL-u ma służyć pamięci i być przestrogą przed totalitaryzmem i zniewoleniem. Będzie pokazywało różne odcienie życia w tamtym okresie. W Muzeum zgromadzone zostaną przedmioty codziennego użytku, ogłoszenia, druki, zdjęcia, ale także nagrania radiowe, telewizyjne, kroniki filmowe i fragmenty filmów fabularnych i dokumentalnych.

Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie
Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie

Założone w 1802 r. Muzeum Śląska Cieszyńskiego to jedno z najstarszych muzeów publicznych w Europie Środkowej i najstarsze muzeum publiczne w Polsce. Dziś w ramach Muzeum Śląska Cieszyńskiego funkcjonują działy archeologii, historii, sztuki, techniki, etnografii i fotografii. W Muzeum znalazły miejsce zbiory Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Cieszynie.  Generalnego Wikariatu w Cieszynie, Muzeum Szkolnego Macierzy z Orłowej, część kolekcji Brunona Konczakowskiego i wiele innych tworzących najbogatsze zbiory muzealne na Śląsku Cieszyńskim.

Muzeum Powstania Warszawskiego
Muzeum Powstania Warszawskiego

Powstałe w 2004 r. Muzeum prowadzi działalność naukowo-badawczą oraz edukacyjną poświęconą dziejom powstania warszawskiego oraz historii i dorobku Polskiego Państwa Podziemnego. Gromadzi zbiory poświęcone tym zagadnieniom. Inicjatywą Muzeum jest również utworzenie Archiwum Historii Mówionej gromadzącego nagrania wspomnień uczestników powstania. Ekspozycja przedstawia walkę i codzienność powstania na tle okupacji, poprzez ukazanie złożonej sytuacji międzynarodowej, aż po powojenny terror komunistyczny i losy powstańców w PRL.

Muzeum Drugiej Wojny Światowej w Gdańsku – Muzeum Westerplatte (w budowie)
Muzeum Drugiej Wojny Światowej w Gdańsku – Muzeum Westerplatte (w budowie)

Placówka muzealna, która przedstawiać będzie tragiczne losy Polski w okresie 1939-1945 na szerokim tle europejskim. Gdańsk został wybrany nieprzypadkowo na siedzibę Muzeum II Wojny Światowej: Równolegle rozwijano koncepcję muzeum pola bitwy na Westerplatte, które w przyszłości stanie się częścią Muzeum II Wojny Światowej.

Muzeum Plakatu w Wilanowie
Muzeum Plakatu w Wilanowie

W 1968 roku otwarto w Wilanowie pierwsze w świecie Muzeum Plakatu. Obecnie muzeum posiada jedną z największych kolekcji polskiego i obcego plakatu artystycznego w świecie liczącą ponad 54 000 tytułów. Muzeum posiada pracownie merytoryczne, konserwatorskie, archiwa i sale ekspozycyjne.

Muzeum Śląskie w Katowicach
Muzeum Śląskie w Katowicach

Muzeum Śląskie prowadzi badania archeologiczne, historyczne, etnograficzne oraz z dziedziny historii sztuki, związane głównie z regionem. Do dziś w muzeum zgromadzono ponad  83 tys. eksponatów z różnych dziedzin sztuki, a także archeologii, etnografii, historii i fotografii oraz plastyki nieprofesjonalnej. W 1991 roku utworzono Oddział Muzeum Śląskiego - Centrum Scenografii Polskiej, nie mające odpowiednika w muzealnictwie polskim, które w swoich zbiorach posiada projekty dekoracji oraz kostiumów teatralnych, makiety, rekwizyty, lalki, a także kostiumy z najgłośniejszych inscenizacji ostatniego pięćdziesięciolecia.

Muzeum Zamkowe w Malborku
Muzeum Zamkowe w Malborku

Muzeum zamkowe to wielodziałowe muzeum typu historyczno-artystycznego, którego organizacja podporządkowana została głownie sprawom odbudowy, zagospodarowania i właściwego utrzymania zamku. Muzeum prowadzi również działalność naukową w zakresie archeologii Dolnego Powiśla oraz historii sztuki i kultury Prus Królewskich, głównie w oparciu o posiadane zbiory. Gromadzenie, zabezpieczanie, naukowe opracowanie i udostępnianie dzieł dawnej i współczesnej sztuki to kolejne istotne zadania malborskiej placówki.

Muzeum Niepodległości w Warszawie
Muzeum Niepodległości w Warszawie

Powstałe w 1990 r. muzeum prowadzi intensywną działalność edukacyjną (lekcje muzealne, konkursy, seanse filmowe, spektakle teatralne, odczyty i sesje popularnonaukowe), artystyczno-kulturalną (koncerty, programy słowno-muzyczne), popularyzatorską (spotkania autorskie, promocje książek) i wydawniczą. Muzeum prowadzi bibliotekę naukową a od 1994 r. placówka wydaje czasopismo muzealno-historyczne „Niepodległość i Pamięć”. Jako oddziały Muzeum Niepodległości działają Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej oraz Muzeum Więzienia Pawiak i Mauzoleum Walki i Męczeństwa.

Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Siedziba muzeum to Collegium Maius, najstarszy budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego a przez dłuższy czas siedziba Biblioteki Jagiellońskiej. W zbiorach muzeum znajdują się zbiory uniwersyteckie jak dzieła sztuki i pamiątki oraz bogata kolekcja instrumentów naukowych.

10
maj
Kolokwium
Johanna Bichlmaier (Albert-Ludwigs-Universität Freiburg)
Czytaj więcej