Kamil Kijek: "Ludzie pytają: jak długo tak będą jeszcze żyć? I odpowiadają: Żyd -wieczny tułacz, który przemierza kraj za krajem. Czy będziemy w końcu jak inne narody? Nie, zostaniemy z koszykiem bajgli. (...) Urodziłem się w czasie wybuchu wulkanu, który do dziś nie ucichł. (...) Trzeba walczyć o inne jutro. Musi nadejść chwila powstania milionów robotników przygniecionych kapitałem. Wtedy oni zaczną działać. Rozleją swoją gorącą lawę, zaleją nią miasta i wsie. Zbudują na ziemi nowy świat na socjalistycznych podstawach." To pisze syjonista! Ten cytat doskonale obrazuje kryzys, potrzebę czynu, reinterpretowanie tradycji Polski romantycznej.
Fragment debaty: Jak nie być obojętnym? Kryzys młodości w okresie międzywojennym
Całość do obejrzenia: www.youtube.com/watch
Marian Turski urodził się w roku 1926, roku zamachu majowego, a jego pierwsze lata życia przypadły na czas rosnących tendencji autorytarnych, wielkiego kryzysu gospodarczego i coraz powszechniejszych nastrojów antysemickich, które ujawniały się chociażby w szkołach i na uniwersytetach. Działo się tak nie tylko w Polsce, lecz w całej Europie. Rosnące w siłę ideologie totalitarne i ostry konflikt między lewicą a prawicą kształtowały rzeczywistość „europejskiej wojny domowej”, a w latach trzydziestych niepokój budziło zwycięstwo nazistów w Niemczech, stalinowskie porządki w Rosji i wojna domowa w Hiszpanii.
Jednocześnie był to czas burzliwych przemian modernizacyjnych, niebywałego rozwoju polskiej i żydowskiej kultury oraz marzeń modernistów o nowym, wspaniałym świecie. Na scenę wchodziło młode pokolenie z jego radykalizmem, wiarą w przyszłość i entuzjazmem.
Szybko zachodzące zmiany, napięcia etniczne, rosnące konflikty społeczne i polaryzacja polityczna stawiała ludzi przed decyzją: reagować czy stać z boku? Angażować się czy obojętnieć? Iść w stronę radykalizmu czy szukać kompromisu? O tym, jak na pytania te odpowiadali sobie ludzie w okresie międzywojennym, dysktujemy w gronie historyków i socjologów.
Dyskutują: Kamil Kijek (Uniwersytet Wrocławski), Anna Mueller (University of Michigan), Iza Mrzygłód (Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie)
Prowadzenie: Jakub Halcewicz (POLITYKA)
Współorganizatorzy: NIH w Warszawie, Tygodnik POLITYKA, Urząd Dzielnicy Warszawa Śródmieście
