Okres drugiej wojny światowej i niemieckiej okupacji należy do tych rozdziałów historii, w których nieustanne stawianie nowych pytań jest szczególnie ważne, a często wręcz niezbędne. Nowe interpretacje wyłaniają się zwykle wówczas, gdy łączy się takie perspektywy i zagadnienia, które na pierwszy rzut oka mają ze sobą niewiele wspólnego lub które nie były jeszcze rozpatrywane we wzajemnej relacji.

Wystawa Iluzje wszechwładzy. Architektura i codzienność pod okupacją niemiecką (2024/25r. w Centrum Kultury Zamek w Poznaniu) odzwierciedlała ten sposób myślenia. Ekspozycja pokazywała konkretny wycinek historii – niemiecką okupację Warthegau / Kraju Warty, utworzonego już na początku wojny z części zaanektowanych przez Niemcy terenów Polski i wcielonego do Rzeszy.

Nazistowskie władze okręgu we wszystkich aspektach rzeczywistości kreowały świat oparty na iluzji wszechwładnego panowania nad nowo zdobytym terytorium. Znajdowało to wyraz zwłaszcza w architekturze, która tworzyła ramę dla codzienności. Opowiadanie o historii przez pryzmat architektury jest wyjątkowo pojemnym sposobem przybliżania realiów minionych czasów. Przypomina, że z przedmiotami z różnych epok spotykamy się nie tylko w muzeach i na wystawach, lecz także w życiu codziennym – na ulicach, w konkretnych budynkach, a często we własnych domach.

Katalog wystawy jest już dostępny w open access:
doi.org/10.11588/arthistoricum.1785