Serdecznie zapraszamy na wykłady wtorkowe Niemieckiego Instytutu Historycznego w Warszawie. Tematem przewodnim bieżącego semestru są „Toksyczne relacje: historie przemocy”. Wszystkie wydarzenia odbywają się w języku angielskim na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Historii, sala A, o godz. 18:00.

• 10.03. | 18:00
  Prof. Julia Burkhardt (Monachium): Kobietobójstwo w średniowieczu: normy i narracje
  
  Przez wieki kobiety były (i nadal są) zabijane przez mężczyzn ze względu na swoją płeć, role związane z ich płcią lub oczekiwania społeczne. Takie czyny były wyrazem indywidualnych roszczeń do kontroli nad ciałami i życiem innych osób lub poczucia wyższości. A co za tym idzie motywy, osoby, sankcje i oceny różniły się w zależności od przypadku. Należy jednak zadać bardziej fundamentalne pytania: Jakie strukturalne warunki społeczne umożliwiały lub sankcjonowały zabijanie kobiet? Czego dowiadujemy się na temat hierarchii społecznych i relacji między płciami w danym okresie z systematycznej analizy tych zabójstw? W jaki sposób zabójstwa ze względu na płeć były opisywane i oceniane przez współczesnych lub późniejszych obserwatorów? Opierając się na tych pytaniach, wykład wykorzystuje wybrane przykłady z (polskiego) średniowiecza, aby zbadać analityczne zastosowanie terminu i pojęcia kobietobójstwa w kontekście historii przednowożytnej.

  Moderacja: Prof. Grzegorz Pac

   

• 14.04. | 18:00
  Prof. Claudia Jarzebowski (Bonn): Przemoc i emocje. Dzieci i młodzież w Europie wczesnonowożytnej i poza nią

  Dzieci należą do najbardziej narażonych grup społecznych, zarówno dziś, jak i w czasach wczesnonowożytnych. W istocie dzieci na przestrzeni wieków były wystawione na przemoc: w czasie wojen, na szlakach migracyjnych, w środowiskach pracy, w niewoli i poddaństwie. Oprócz tych kontekstów przemocy, dzieci doświadczały również bezpośredniej przemocy fizycznej w życiu codziennym: poprzez kary (chłostę, bicie, a nawet karę śmierci), przemoc seksualną, odmawianie pożywienia i wiele innych form krzywdzenia. Konteksty i praktyki przemocy wobec dzieci rodzą dwa dalsze zagadnienia i pytania. Po pierwsze, czy ludzie we wczesnej epoce nowożytnej – dorośli, nauczyciele, rodzice, opiekunowie, prawnicy, teologowie i wielu innych – byli świadomi emocjonalnego wpływu przemocy na dzieci, zarówno gdy doświadczały jej bezpośrednio jako ofiary, jak i gdy były świadkami jej stosowania wobec innych (np. podczas publicznych egzekucji lub pręgierzy)? Po drugie, z metodologicznego punktu widzenia: w jaki sposób historycy mogą badać tak wrażliwą i często krzywdzoną grupę społeczną, która nie pozostawiła po sobie prawie żadnych źródeł (pamiętników, listów itp.) dotyczących swoich doświadczeń przemocy emocjonalnej i fizycznej? 
  
  Moderacja: Prof. Tomasz Wiślicz

   

• 12.05. | 18:00
  Prof. Maren Röger (Lipsk) & Prof. Barbara Klich-Kluczewska (Kraków): Przemoc w domu. Historia przemocy domowej — perspektywa intersekcjonalna
  
  Przemoc domowa w krajach europejskich XX wieku jest zjawiskiem złożonym i niejednoznacznym. Granice między różnymi zachowaniami, od tych akceptowanych i powszechnie praktykowanych, poprzez przemoc wstydliwie ukrywaną w domu, po czyny powszechnie potępiane, ulegały zmianom, choć tempo i kierunek tych zmian były różne. Społeczna ocena aktów przemocy domowej zależała z jednej strony od polityki państwa, a z drugiej od historycznych aktorów, zarówno ofiar, jak i sprawców.

  Maren Röger i Barbara Klich-Kluczewska opowiedzą o różnych obliczach przemocy domowej, lokalnych specyfikach, roli państwa oraz znaczeniu oddolnych inicjatyw.

  Moderacja: Prof. Dobrochna Kałwa

• 02.06. | 18:00
  Prof. Ota Konrád (Praga): Historie bez historii? Jak pisać i badać historię przemocy domowej w epoce nowożytnej

  W jaki sposób historycy mogą badać przemoc domową w społeczeństwach, w których nie miała ona kategorii prawnej, nazwy ani wyraźnych śladów archiwalnych? Opierając się na badaniach nad powojenną Czechosłowacją i Niemcami Zachodnimi, wykład ten bada, w jaki sposób prywatne cierpienie mogło – lub nie mogło – zostać społecznie uznane. Podważa linearne narracje postępu i ujawnia, w jaki sposób reżimy polityczne, normy społeczne i sfera intymna przenikały się po obu stronach żelaznej kurtyny

  Moderacja: Prof. Piotr Majewski

Program

Wykłady są organizowane przez Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie we współpracy z Wydziałem Historii Uniwersytetu Warszawskiego.