Nota biograficzna
Dr Zofia Wóycicka jest pracowniczką naukową w Niemieckim Instytucie Historycznym oraz adiunktą na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie obecnie kończy realizację projektu badawczego NCN „Pomoc udzielana Żydom podczas II wojny światowej a transnarodowa pamięć w trakcie tworzenia”. Studiowała historię i socjologię na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Friedricha Schillera w Jenie, a tytuł doktora uzyskała w Szkole Nauk Społecznych PAN i na UW (2008). Wóycicka ma doświadczenie pracy w muzeach jako edukatorka w Polin (2007-2011) oraz jako kuratorka w Domu Historii Europejskiej w Brukseli (2011-2015). Była również badaczką w Centrum Studiów Historycznych PAN w Berlinie (2015-2019), gdzie koordynowała jedną z grup roboczych projektu badawczego HORIZON2020 Unsettling Remembering and Social Cohesion in Transnational Europe (UNREST). W latach 2019-2022 była pracowniczką naukową w NIH.
Zainteresowania badawcze
- pamięć społeczna
- pamięć drugiej wojny światowej
- muzea i edukacja muzealna
- historia najnowsza Polski i Niemiec, z szczególnym uwzględnieniem okresu drugiej wojny światowej i stalinizmu
Projekt badawczy:
Publikacje
Monografie
Arrested Mourning: Memory of Nazi Camps in Poland, 1944–1950. Frankfurt am Main: Peter Lang, 2014.
https://library.oapen.org/bitstream/handle/20.500.12657/48579/9783653038835.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
Etniczna polityka komunistów. Dwa casusy. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2010. Współaut.: Agnieszka Nowakowska.
Przerwana żałoba. Polskie spory wokół pamięci nazistowskich obozów koncentracyjnych i zagłady 1944–1950. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2009.
Redakcje
Natalia Aleksiun, Raphael Utz i Zofia Wóycicka (red.), The Rescue Turn and the Politics of Holocaust Memory. Detroit: Wayne State University Press, 2024.
Magdalena Saryusz-Wolska, Joanna Wawrzyniak i Zofia Wóycicka (red.), Special issue: Mnemonic Wars in Poland.Acta Poloniae Historica 128 (2023).
Magdalena Saryusz-Wolska, Joanna Wawrzyniak i Zofia Wóycicka (red.), Special issue: Mnemonic Wars: New Constellations.Memory Studies 15, nr 6 (2022).
Artykuły w czasopismach
A Beech Tree for the Righteous: On the Interplay between Local, National and Transnational Memory Politics, w: Holocaust and Genocide Studies. Accepted for publication.
W poszukiwaniu nowych sposobów na wyrażenie tego, co trudne do pojęcia. Muzea i miejsca pamięci poświęcone Zagładzie w XXI w., w: Zagłada Żydów. Studia i Materiały 20 (2024), s. 717–745.
https://zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/1067.
Mnemonic Wars in Poland: An Introduction to New Research Directions, w: Acta Poloniae Historica 128 (2023), s. 5–25. Współaut.: Magdalena Saryusz-Wolska i Joanna Wawrzyniak.
https://rcin.org.pl/dlibra/publication/edition/240458/content.
A Global Label and Its Local Appropriations: Representations of the Righteous Among the Nations in Contemporary European Museums, w: Memory Studies 15, nr 1 (2022), s. 20–36.
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/17506980211017928.
New Constellations of Mnemonic Wars: An Introduction, w: Memory Studies 15, nr 6 (2022), s. 1275–1288. Współaut.: Magdalena Saryusz-Wolska i Joanna Wawrzyniak.
https://journals.sagepub.com/doi/epub/10.1177/17506980221133733.
The ‘Righteous’ as an Element of Transnational Memory Politics: The Stockholm International Forum on the Holocaust and the Memory of the Rescue of Jews during the Second World War, w: Acta Poloniae Historica 125 (2022), s. 133–153.
https://apcz.umk.pl/APH/article/view/39352/32918.
„Serdecznie dziękujemy za przybliżenie nam historii Polaków ratujących Żydów”. Recepcja polskich muzeów „Sprawiedliwych” w świetle wpisów w księgach gości, w: Teksty Drugie 4 (2020), s. 88–212.
Cultural Diplomacy in the War Museum: The Case of the German-Russian Museum Berlin-Karlshorst, w: History & Memory 31, nr 2 (2019), s. 78–116. Współaut.: David Clarke.
Global Patterns, Local Interpretations: New Polish Museums Dedicated to the Rescue of Jews during the Holocaust, w: Holocaust Studies 25, nr 3 (2019), s. 248–272.
War Museums and Agonistic Memory: A Report, w: Museum Worlds 6 (2018), s. 112–124. Współaut.: Stefan Berger, Anna Cento Bull, Cristian Cercel, Jocelyn Dodd, Nina Parish, Sarah Plumb Małgorzata A. Quinkenstein i Eleanor Rowley.
https://www.berghahnjournals.com/view/journals/museum-worlds/6/1/armw060109.xml.
Rozdziały w pracach zbiorowych
La mutevole immagine dei prigioneri dei campi di concentramento e la “stalinizzatione” della memoria polacca, w: Nicola Labanca (red.), Ostaggio della guerra. Vittime civili del secondo conflitto mondiale, s. 43–66. Roma: Viella, 2025.
Archaeological Findings in the Permanent Exhibition in Sobibór, w: Martijn Eickhoff, Erik Somers i Jelke Take (red.), Excavating Sobibor: Holocaust Archaeology between Heritage, History and Memory, s. 167–182. Zwolle: Wbooks, 2024.
https://wbooks.com/winkel/geschiedenis/excavating-sobibor/.
The Rescue Turn: An Introduction. Współaut.: Natalia Aleksiun i Raphael Utz, w: Natalia Aleksiun, Raphael Utz i Zofia Wóycicka (red.), The Rescue Turn and the Politics of Holocaust Memory, s. 1–20. Detroit, MI: Wayne State University Press, 2024.
‘Thank You So Much for Bringing Us Closer to the Story of Poles Rescuing Jews’, w: Simacha Fishbane i Eric M. Levine (red.), Ha-Tov v’ha-Meitiv.Contemporary Scholarship in Jewish Studies, s. 82–102. New York: Touro University Press, 2024.
Von Madagaskar nach Sochy: Gibt es in Polen eine „multidirektionale Erinnerung“?, w: Meron Mendel (red.), Singularität im Plural.Kolonialismus, Holocaust und der zweite Historikerstreit, s. 122–130. Basel i Weinheim: Beltz Juventa, 2023.
Von den „unglücklichen Lageropfern“ zu den „feinsten Söhnen des Vaterlandes“, w: Philipp Neumann-Thein, Daniel Schuch i Markus Wegewitz (red.), Organisiertes Gedächtnis. Kollektive Aktivitäten von Überlebenden der nationalsozialistischen Verbrechen, s. 253–282. Göttingen: Wallstein Verlag, 2022.
Engaging with Sources, Museum Objects, w: Bloomsbury History: Theory and Method (the Resources). Bloomsbury Publishing PLC, 2021 (publikacja online).
Memory Cultures of War in European War Museums. Współaut.: Stefan Berger, Anna Cento Bull, Cristian Cercel, David Clarke, Nina Parish i Eleanor Rowley, w: Stefan Berger i Wulf Kansteiner (red.), Agonistic Memory and Representations of War in Twentieth Century Europe, s. 69–114. Cham: Palgrave Macmillan, 2021.
https://doi.org/10.1007/978-3-030-86055-4_4.
Pamięć społeczna. Aktualne dyskusje i nurty badawcze, w: Sławomir Gawlas i Paweł Żmudzki (red.), Symboliczne i realne podstawy tożsamości społecznej w średniowieczu, s. 102–120. Warszawa: WUW, 2017.
Auf dem Weg zu einer gemeinsamen Erinnerung?, w: Enrico Heitzer, Günter Morsch, Robert Traba i Katarzyna Woniak (red.), Von Mahnstätten über zeithistorische Museen zu Orten des Massentourismus?Gedenkstätten an Orten von NS-Verbrechen in Polen und Deutschland, s. 74–83. Berlin: Metropol, 2016.
Inne
W poszukiwaniu trzeciej drogi. Nowa wystawa stała w Muzeum Żydowskim w Berlinie, w: Zagłada Żydów. Studia i Materiały 19 (2023), s. 673–684.
https://www.zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/1040/1020.
Muzeum dla dorosłych. Nowa wystawa w Miejscu Pamięci Cichych Bohaterów w Berlinie, w: Zagłada Żydów. Studia i Materiały 18 (2022), s. 760–770.
https://www.zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/988/989.
Zachować decorum. Nowa ekspozycja stała w Muzeum i Miejscu Pamięci w Sobiborze, w: Zagłada Żydów. Studia i Materiały 17 (2021), s. 633–648.
https://www.zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/900.
Laboratorium zagłady – nowa ekspozycja historyczna na terenie obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem, w: Zagłada Żydów. Studia i Materiały 16 (2020), s. 747–758.
https://www.zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/659/843.
Too Beautiful to Hurt Anyone: The New Permanent Exhibition at the AfricaMuseum Tervuren. Cultures of Memory Forum, 29.09.2020.
https://cultures-of-history.uni-jena.de/exhibitions/belgium/too-beautiful-to-hurt-anyone-the-new-permanent-exhibition-at-the-africamuseum-tervuren/.
Buchenwald Revisited, w: Cultures of History Forum, 08.02.2018.
https://www.cultures-of-history.uni-jena.de/exhibitions/germany/buchenwald-revisited.
Buchenwald revisited, w: Zagłada Żydów. Studia i Materiały 13 (2017), s. 829–839.
https://www.zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/396/419.
Das Museum des Zweiten Weltkrieges in Danzig, w: Historie: Jahrbuch des Zentrums für Historische Forschung Berlin der Polnischen Akademie der Wissenschaften 11 (2017), s. 78–91.
Wydarzenia
