"Więcej niż 1000 słów. Czego można dowiedzieć się z fotografii?"
czw. 27.11.2025 | 18:00
Warszawa

Spotkanie z cyklu "Biblioteka NIH : tu się rozmawia".
"Znane powiedzenie głosi, że obraz mówi więcej niż tysiąc słów. Czy rzeczywiście tak jest, czy to tylko figura retoryczna? Tysiąc słów to około trzech stron maszynopisu A4, które czyta się około 7-8 minut. Czy często zdarza się, że poświęcamy tyle czasu na opisanie jednej fotografii? Jakie właściwie informacje możemy odczytać ze zdjęcia i jak to zrobić? Nie ma jednej odpowiedzi. Samo słowo fotografia skrywa w sobie wiele znaczeń. Może chodzić o jedną papierową odbitkę albo całe medium. Może odnosić się do dagerotypii lub do zapisu cyfrowego. Może określać pamiątkę z wakacji lub dzieło sztuki. W każdym przypadku uwzględnić trzeba wiele różnych czynników technologicznych, społecznych, kulturowych, politycznych itd. – tę listę można ciągnąć.
Zastanawiając się nad tym, "co mówi fotografia", odwołamy się do znanej z dziennikarstwa formuły 5W i H oznaczającej, że w artykule powinna znaleźć się odpowiedź na pytania: co?, kto?, kiedy?, gdzie?, dlaczego? i jak? (ang. what?, who?, when?, where?, why? how?). W oparciu o bardziej i mniej znane fotografie historyczne - zdjęcia zarówno anonimowych amatorów, jak i znanych profesjonalistów - sprawdzimy, jak fotografie odpowiadają na każde z nich. Zastanowimy się, w jaki sposób odwzorowują czas i przestrzeń, jak przedstawiają ludzi i wydarzenia. Zobaczymy, jak kontekst zmienia ich znaczenie, jak funkcjonują na wystawach i w książkach fotograficznych. Nie będzie to jednak akademicki wykład, a raczej garść refleksji, w której doświadczenie pracy ze zdjęciami archiwalnymi łączy się z fascynacją współczesną fotografią dokumentalną i artystyczną."
Tomasz Stempowski
Urodzony w 1971 r., historyk i archiwista IPN, autor i współautor artykułów i wydawnictw książkowych, m.in.: Piaszczyste drogi karpatczyków. Fotografie kpt. Karola Angermana z lat 1940‒1944, Zbiór fotografii Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Polskie drogi przez Szwajcarię. Losy żołnierzy 2. Dywizji Strzelców Pieszych 1940–1945 na fotografiach ze zbiorów Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Oblężenie Warszawy w fotografii Juliena Bryana, Kariera SS-Oberscharführera Hermanna Baltruschata 1939–1943. Album fotograficzny funkcjonariusza Einsatzgruppe i Geheime Staatspolizei na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy, Prawo w filmie. Prowadzi bloga o fotografii historycznej – fototekst.pl.
Miejsce: Biblioteka Niemieckiego Instytutu Historycznego w Warszawie, Al. Ujazdowskie 39, Warszawa
wstęp wolny